Erişilebilirlik

Prens Harry magazin basınına karşı ilk zaferini kazandı: Şimdi ne olacak?


Prens Harry, birçok İngiliz gazetesine açtığı davalardan ilkini kazandı.
Prens Harry, birçok İngiliz gazetesine açtığı davalardan ilkini kazandı.

Prens Harry Cuma günü Daily Mirror gazetesinin yayıncısına karşı açtığı tarihi telekulak davasını kazandı ve boyalı basınla mücadelesinde İngiliz gazetelerine karşı açtığı davaların ilkinde 140 bin pound (180 bin dolar) üzerinde tazminat kazandı.

Yüksek Mahkeme Yargıcı Timothy Fancourt, Mirror Group gazetelerinde telefon korsanlığının uzun yıllar boyunca "yaygın ve alışılagelmiş" olduğunu ve özel dedektiflerin Harry ve ortakları hakkında yasadışı bilgi toplaması için bunun "sistemin ayrılmaz bir parçası" olduğunu tespit etti. Fancourt, gazetelerdeki yöneticilerin bu uygulamadan haberdar olduklarını ve bunu örtbas ettiklerini söyledi.

Mahkeme, Harry'nin örnek olarak sunduğu yaklaşık 150 haberden 33’ünü inceledi ve 15’inde gazetenin yasadışı bilgi toplama yöntemini kullanarak Sussex Dükü'nün mahremiyetini ihlal ettiğini tespit etti.

Prens Harry'nin hukuki zaferi, İngiltere'de boyalı basının uzun ve dolambaçlı kanun ihlallerinde bir dönüm noktası olabilir.

İngiltere’de telekulak nasıl başladı?

Dijital çağ öncesi dönemde, İngiltere'nin kıyasıya rekabet halindeki magazin gazeteleri günde milyonlarca nüsha satıyor ve hileli teknikler kullanmak dahil haber almak için büyük çaba sarf ediyorlardı.

Bu yöntemlerden biri de telefon korsanlığıydı. Birinin numarasını arayıp 0000 ya da başka bir varsayılan PIN numarasını deneyerek sesli mesajlarına erişmeye çalışıyorlardı ki çoğu zaman bu denemeler işe yarıyordu.

Hedefler arasında kraliyet ailesi üyeleri, siyasetçiler, sporcular, ünlüler, ünlü kişilerin arkadaşları, aileleri ve kamuoyu önünde bulan sıradan vatandaşlar yer alıyordu.

Fancourt kararında telefon korsanlığının Mirror gazetesinde 1998'den beri "alışkanlık" haline geldiğini ve en azından 2011'e kadar devam ettiğini söyledi.

Halk bunu ne zaman öğrendi?

İngiltere’nin büyük bölümünün telekulak skandalını ilk duyuşu, News of the World'ün kraliyet editörü ve gazete için çalışan bir özel dedektifin 2007 yılında Prens William ve diğer kraliyet çalışanlarının telefonlarındaki mesajları gizlice dinledikleri gerekçesiyle hapse girmesiyle oldu.

Gazetenin sahibi Rupert Murdoch, bu suçu iki kötü niyetli çalışanın işi olarak nitelendirdi. Ardından 2011 yılında News of the World'ün kaçırılan ve daha sonra öldürülmüş olarak bulunan 13 yaşındaki Milly Dowler'ın telefonunu dinlediği ortaya çıktı.

Tepkiler, Murdoch'ı İngiltere'nin en çok satan gazetesi olan 168 yıllık kuruluşu kapatmaya zorlayan bir skandalın kapılarını açtı.

Sonrasında neler yaşandı?

Hükümet, bir yargıç liderliğinde medya etiği konusunda kamu soruşturması başlattı ve İngiltere'nin siyaset, medya ve polis elitlerini birbirine bağlayan, yakın ve bazılarına göre fazla samimi ilişkiler ağını inceledi. Yargıç Brian Leveson, hükümet düzenlemeleriyle desteklenen güçlü bir basın gözlem kurulunun oluşturulmasını tavsiye etti. Leveson'ın bulguları kısmen uygulandı ancak devlet müdahalesinden çekinen basının geniş kesimleri böyle bir yapılanmaya direndi.

Prens Harry’nin açtığı davaya bakan Yargıç Fancourt, Leveson'a gerçeğin tam olarak anlatılmadığının açık olduğunu söyledi. Fancourt, Mirror'ın kabahatlerinin, "yönetim kurulundan, Parlamento'dan, Leveson Soruşturması'ndan, hissedarlardan ve kamuoyundan yıllarca gizlendiğini" kaydetti.

2011 yılındaki ifşaatların ardından News of the World'ün bazı editör ve yöneticileri yasadışı telekulak suçlamasıyla karşı karşıya kaldı. Londra Merkez Ceza Mahkemesi'nde sekiz ay süren yargılamanın ardından eski editör Andy Coulson 2014 yılında telefonları dinlemek için komplo kurmaktan 18 ay hapis cezasına çarptırıldı. Diğer beş sanık beraat ederken, birkaç sanık da suçlarını kabul etti.

O tarihten bu yana başka ceza davası açılmadı ancak Murdoch'ın News Group'u ve Mirror Group, bilgisayar korsanlığı ve diğer yasadışı faaliyetlerin mağduru olduğu iddia edilen onlarca kişinin şikayetlerini karşılamak için yüz milyonlarca dolar ödedi. Daily Mail'in yayıncısı Associated Newspapers da Prens Harry, Elton John ve başka isimlerin açtığı davalarla karşı karşıya.

Prens Harry’nin zaferi ne anlama geliyor?

Birçok gazete mahkeme dışı anlaşmaları kabul ederken, Prens Harry hakim karşısına çıkmaya kararlıydı. Mirror Group davası, gazete yayıncılarına karşı açtığı üç davadan biri ve yargılama duruşmasına ulaşan ilk dava.

Harry, annesi Prenses Diana'nın ölümünden sorumlu tuttuğu, gençliği boyunca peşini bırakmayan ve eşi Meghan'la birlikte İngiltere’den ayrılmalarına neden olmakla suçladığı magazin basınını dizginlemeyi kendine misyon edindi.

Cuma günü Londra'daki Yüksek Mahkeme önünde avukatı David Sherborne tarafından okunan bir açıklamada Harry şunları söyledi: "Bugün hakikatin yanısıra hesap verebilirlik için de büyük bir gün."

Yargıç, Harry'ye 140 bin pound tutarında tazminat ödenmesine karar verse de bulgular şirketi dava etmek için sıraya girenlerin elini güçlendireceğinden, davanın Mirror Group'a bundan çok daha fazlasına mal olması muhtemel. Yayıncı kuruluş, yasadışı bilgi toplama iddialarını kapatmak için halihazırda 100 milyon pounddan (126 milyon dolar) fazla ödeme yaptı.

Karar, Mirror Group'un ana şirketinin eski CEO'su Sly Bailey ve şirketin eski hukuk direktörü Paul Vickers için ciddi sonuçlar doğurabilir. Yargıç her ikisinin de bilgisayar korsanlığını bildiklerini ve örtbas ettiklerini söyledi.

Bu karar aynı zamanda, Daily Mirror'ın eski editörü olan ve gazetedeki telekulak olayını bildiğini her zaman inkar eden yayıncı Piers Morgan üzerindeki baskıyı da arttırıyor.

Yargıç, tüm Mirror gazetelerinin editörlerinin telefon hacklemenin "yaygın ve alışılmış bir şekilde kullanıldığını" bildiklerine dair "ikna edici kanıtlar" olduğunu söyledi.

Morgan Cuma günkü kararın ardından "Ben hiçbir zaman bir telefonu ‘hack’lemedim ya da başka birine bir telefonu ‘hack’lemesini söylemedim" dedi.

Prens Harry kanun ihlaline karışan kişilerin cezai suçlamalarla karşı karşıya kalması gerektiğini söyledi.

Harry yaptığı açıklamada, "Yetkilileri, mali düzenleyicileri, Mirror Group tarafından kasıtlı olarak aldatılan borsayı, polisi, savcılık makamlarını İngiliz halkı için görevlerini yapmaya ve şirket hakkında, yasaları çiğneyenler hakkındaki suçlamaları soruşturmaya çağırıyorum" dedi.

Forum

STÜDYO VOA

ABD’den yarım yüzyıl sonra yeni Ay macerası – 22 Şubat
lütfen bekleyin

No media source currently available

0:00 0:29:58 0:00
XS
SM
MD
LG