ABD'nin Florida eyaletinde bulunan Brezilya'nın aşırı sağcı eski cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro, dün karın ağrısı şikayetiyle hastaneye yatırıldı. Bolsonaro'nın bin 500 kadar destekçisiyse Brezilya'nın başkenti Brasilia'da hafta sonunda hükümet binalarına baskın düzenledikleri gerekçesiyle gözaltına alındı.
Ekim ayında yapılan seçimlerde az farkla Bolsonaro'yu mağlup ederek 1 Ocak 2023 tarihinde göreve başlayan solcu Cumhurbaşkanı Lula da Silva ise baskının sorumlularından adalet önünde hesap soracakları sözü verdi. İsyancıları demokrasiyi yıkmaya çalışmakla suçlayan Lula da Silva, ordunun kışlalar önünde yapılan askeri darbe çağrılarını neden engellemediğini de sorguladı.
Eski Cumhurbaşkanı Bolsonaro destekçileri Pazar günü başkent Brasilia'da Kongre binası, Anayasa Mahkemesi ve Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nı basmış, camları ve mobilyaları kırmış, sanat eserlerini tahrip etmişti. Baskın, Brezilya'nın 1980'li yıllarda demokrasi rejimine dönüşünden bu yana düzenlenen en ağır saldırı olarak niteleniyor.
İlgili Haberler
ABD’den “Bolsonaro İade Edilsin” ÇağrısıGörev süresinin dolmasına birkaç gün kalan Amerika'ya uçan Bolsonaro, dün, 2018 yılındaki seçim kampanyası sırasındaki bıçaklanmaya bağlı bağırsak ağrıları nedeniyle hastaneye yatırıldı. Doktoru, Bolsonaro'da bağırsak tıkanıklığı bulunduğunu ancak durumun ciddi olmadığını ve büyük olasılıkla ameliyat gerektirmeyeceğini söyledi.
Bolsonaro, CNN Brezilya televizyonuna verdiği söyleşide, Ocak ayı sonuna kadar Amerika'da kalmayı planladığını söylemişti. Ancak eski Cumhurbaşkanı'nın doktorlarına görünmek için Brezilya'ya daha erken bir tarihte dönme planı yaptığı öğrenildi.
CNN Brezilya'nın internet sitesine göre Bolsonaro, "Geri dönüş tarihimi öne çekmek niyetindeyim çünkü Brezilya'daki doktorlar bıçaklanma yarasına bağlı bağırsak tıkanıklığı sorumun hakkında önceden bilgi sahibi" dedi.
Bolsonaro'nun Amerika'da kalışı soru işaretlerine neden oluyor
Brezilya Anayasa Mahkemesi'nde hakkında birkaç soruşturma yürütülen Bolsonaro'nun Amerika'daki geleceği de şüpheli. Bolsonaro, Amerika'ya, sadece görev başındaki devlet başkanlarına verilen bir vizeyle gelmişti.
Demokrat Partili Temsilciler Meclisi Üyesi Joaquin Castro, CNN televizyonuna yaptığı açıklamada, "Bolsonaro Florida'da olmamalı. Amerika, Brezilya'da iç teröre neden olan bu zorba için bir sığınak olmamalı. Bolsonaro Brezilya'ya geri gönderilmeli" demişti.
ABD hükümeti, Bolsonaro'nun mevcut vize statüsüne ilişkin açıklama yapmayı reddetti.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, yabancı yetkililere verilen vizeyle Amerika'ya giriş yapanların 30 gün içinde Amerika'dan ayrılması ya da resmi görevde olmamaları durumunda göçmenlik statüsünde değişiklik için başvuru yapması gerektiğini söyledi.
İlgili Haberler
Brezilya'da Polis Bolsonaro Destekçilerinin Kampını DağıttıPolisin de desteğiyle başkentte yeniden düzeni sağlayan Brezilyalı askerler dün Bolsonaro destekçilerinin seçim yenilgisinden bu yana iki aydır ordu karargahı önünde durdukları kampı dağıttı.
Yetkililer, Pazar günü yaklaşık 300 kişinin tutuklanmasından sonra dün de bin 200 kişinin sorgulanmak üzere kampta gözaltına alındıklarını bildirdi.
Pazar günü binlerce Bolsonaro destekçisi, bu kamptan ayrılarak Cumhurbaşkanlığı Sarayı, Anayasa Mahkemesi ve Kongre binasına baskın düzenlemişti.
Yağmalanan Planalto Sarayı'nda bulunan Lula da Silva ise Savunma Bakanı ve silahlı kuvvetler komutanlarıyla biraraya gelerek şiddet eylemlerinin durumunu ele aldı.
Daha sonra valilerle konuşan Lula da Silva, Brezilya ordusunun darbe çağrılarına müsamaha göstermesini eleştirdi.
77 yaşındaki Brezilya Cumhurbaşkanı, "İnsanlar kışlaların önünde açıkça darbe çağrısında bulunuyordu ve hiçbir şey yapılmadı. Tek bir general parmağını kaldırıp bunu yapamayacaklarını söylemedi" dedi ve bazı güvenlik güçlerini isyancılarla işbirliği yapmakla suçladı.
Lula'ya Washington'dan davet
ABD Başkanı Joe Biden da diğer dünya liderleri gibi Pazar günkü isyanı kınadı.
Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada ayrıca Biden'ın dünkü telefon konuşmasında Şubat ayı başında Lula da Silva'yı Washington'a davet ettiği kaydedildi.
Bazı uzmanlar, Pazar günkü şiddet eylemlerinin Lula'yı siyası açıdan güçlendirebileceği yorumunu yapıyor.
"Bolsonaro İtalyan vatandaşlığı başvurusu yapmadı"
Öte yandan İtalya'dan yapılan açıklamada Brezilya’nın eski cumhurbaşkanı Jair Bolsonaso'nun İtalyan vatandaşlığı başvurusunda bulunmadığı, bulunmuş olsa bile İtalyan vatandaşlığı alamayacağı bildirildi.
Brezilya medyası, Bolsonaro'nun İtalyan vatandaşlığı almaya çalıştığı iddiasında bulunmuştu. Ancak İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, bu iddiaları reddetti.
İtalyan radyosuna konuşan Bakan Tajani, "(Bolsonaro) Vatandaşlık başvurusu yapmadı, yapsa da vatandaşlık alabileceğini sanmıyorum" dedi.
İtalyan yasalarına göre kişilerin herhangi bir nesil kısıtlaması olmadan İtalyan atalara sahip olduklarını kanıtlamaları durumunda İtalyan vatandaşlığı alabilmeleri mümkün. Ancak vatandaşlık başvurusu yapan kişilerin adli sicilleri de inceleme altına alınıyor.
Büyük dedesinin İtalya'nın kuzeydoğusundaki Anguillara'da doğmuş olması, Bolsonaro ve çocuklarının İtalyan vatandaşlığı başvurusu yapmalarına olanak tanıyor.
İtalya Dışişleri Bakanlığı, Bolsonaro'nun dört oğlundan ikisi olan Edoardo ve Flavio'nun 2020 yılında vatandaşlık başvurusu yaptığını, başvuruların halen değerlendirme altında olduğunu kaydetti.
Başvuruların yapıldığı İtalyan konsolosluklarının işlemleri 24 ay içinde tamamlaması bekleniyor.
"Ayrıcalık sağlanmamalı"
Ancak bir diplomatik kaynak, Brezilya'daki İtalyan konsolosluklarına çok sayıda vatandaşlık başvurusu yapıldığını, bu nedenle İtalyan pasaportu almak isteyenlerin aylarca beklemeleri gerekebileceğini söyledi.
Solcu İtalyan parlamenter Angelo Bonelli ise İtalyan hükümetinin Bolsonaro'nun hiçbir aile ferdine İtalyan vatandaşlığı vermemesi gerektiğini söyledi. Aile geçmişine dayalı vatandaşlık başvurularının tamamlanmasının 10-15 yıl sürdüğünü hatırlatan Bonelli, Bolsonaro'nun oğullarının ayrıcalıklı muamele görmemesi gerektiğini kaydetti.
Bonelli ayrıca Bolsonaro'ları Brezilya'daki kilit kurumlara yönelik saldırıları desteklemekle suçladı ve "İtalyan hükümeti çok net tavır almalı. Bolsonaro'nun çocuklarına ve kendisine vatandaşlık yok. Darbe planlayanları destekleyenlere vatandaşlık yok" dedi.
İtalya'da iktidardaki koalisyonun parçası olan sağcı Lig Partisi'nin Bolsonaro ile yakın bağları bulunuyor. Parti lideri Matteo Salvini, Bolsonaro'ya geçmişte dostu olarak hitap etmişti.
2021 yılında büyük dedesinin evini ziyaret eden Bolsonaro'ya Anguillara'nın Lig Partili Belediye Başkanı tarafından "fahri vatandaşlık" ünvanı verilmişti. Anguillara Belediye Başkanı'nın bu adımı aleyhine İtalya'daki en yüksek mahkemede dava açılmıştı.